Dag 33: 2 juli Pelgrimsmis in Kathedraal Santiago

Woensdag 2 juli, Pelgrimsmis in Santiago

De Kathedraal in Santiago

Voor pelgrims en andere belangstellenden is er elk dag om 12:00 uur een plechtige mis in de kathedraal. We zijn van plan daar naar toe te gaan en hopen dat er met het wierookvat gezwaaid wordt. Dat zwaaien met het wierookvat is niet standaard. Er moet voor worden betaald hebben we ergens gehoord. Vanochtend zijn we niet zo vroeg opgestaan. Gedurende de reis wel. Zeker in het begin stonden we al om zes uur op. Later werd het wel ‘ns half zeven, maar in de refugios was het weer zes uur. Daar staan de meeste pelgrims om zes uur op. Een enkeling nog vroeger, een paar wat later. Om acht uur moet je weg zijn uit een refugio. Wij haalden dat gemakkelijk. Op onze slaapzaal ligt m’n tent te drogen. Die kan nu wel definitief worden ingepakt. Video en telefoon zijn ook al opgeladen. Dat is ook een steeds terugkomend ritueel. Linze Veenstra ligt in de grote slaapzaal waar we door moeten om in de onze te komen. Manfred is er ook, maar die ligt boven ons op de derde verdieping. We gaan allereerst naar een internetpunt, zodat we niet alleen onze blogs kunnen bijwerken, maar ook bagage en fietsen kunnen bijboeken op onze Ryanair vluchten. We vliegen zondag van Santiago naar Stansted. Daar komen we begin van de middag aan (Engelse tijd) en om vijf uur ’s middags vertrekt het vliegtuig naar Eindhoven. Nadat ik de boekingen heb aangepast en mijn blog een beetje is bijgewerkt ga ik naar de kathedraal. Arjan blijft nog even aan zijn blog knutselen.

Het wierookvat hangt er al

Ik ben er al om 10:30 uur terwijl de mis pas om twaalf uur begint. In de bank zit ik nog wat te hoesten en te kuchen en verder kijk ik rond. Er lopen allerlei personen aan me voorbij. Pelgrims met bepakking en al, fietspelgrims in wielerkleding, toeristen met een of twee camera’s pontificaal op hun buiken bungelend. En misschien ook wel een gewone inwoner van Santiago. Het wierookvat hangt er al, dus we hebben prijs. Ik zoek een strategische plek voor video-opnamen. Eigenlijk behoor ik in het pelgrimsvak vooraan in het middenschip te zitten. Maar ik zie het er van komen dat ik daar geen mooie opnamen kan maken. Ik kies ervoor om in de oksel middenschip/rechterzijbeuk te gaan zitten. De kerk wordt voller. Er komen kinderen binnen die tussen het pelgrimsvak en het altaar in geparkeerd worden. Ze zullen daar gaan zingen onder begeleiding van twee dames met gitaren. Op het altaar loopt een non rond. Zij kondigt aan dat er geoefend gaat worden in samenzang. “Vamos a canta” hoor ik haar zeggen. Ze heft het kyrie aan. Van samenzang komt niet veel terecht, maar ze gaat onverstoorbaar door. Het kinderkoor begint te zingen en een hele stoet priesters komt binnen. Enkelen in rode gewaden, bij anderen overheerst het wit. Het gaat beginnen.

Botafumeiro (wierookvat)

Ergens onderweg in de viering worden de gisteren (vandaag?) gearriveerde pelgrims genoemd. Niet bij naam, zoals vroeger blijkbaar. Daar is de dagelijkse stoet pelgrims inmiddels te omvangrijk voor. Maar per land en de Spanjaarden per stad. Er moet nu eenmaal verschil zijn. Dus ik hoor dat er zoveel Fransen zijn gearriveerd en ook iemand uit Korea. Ook wordt gemeld dat er “dos Holandes desde Holanda” zijn aangekomen. Of wij hiermee worden bedoeld of niet zal altijd een raadsel blijven. Temeer omdat ik meen te hebben gehoord dat zijn opsomming de pelgrims betreft die te voet zijn aangekomen. De hoofdcelebrant zei iets van ‘a pie’, voordat hij begon met zijn opsomming. Misschien tellen we helemaal niet mee. En Spanjaarden die hélemaal uit Astorga komen en de laatste 270 kilometer hebben gelopen wél. Daar moet toch ‘ns naar worden gekeken door de autoriteiten in Rome. Na het ‘onze vader’ komt het einde van de dienst in zicht. Dat ‘onze vader’ gaat in het Latijn en roept bij mij oude herinneringen op. Toch wel een goed idee om álles in het Latijn te doen. Je verstaat er wel niks van, maar het geeft wel een gevoel van verbondenheid, ook en met name als je in het buitenland bent. Van de Spaanse preek kreeg ik ook niks mee. Behalve dan dat er iets was met communisten en dat de overleden Poolse paus een groot man was.

Schrijn met relikwieen van St. Jakob

Waarschijnlijk zitten er Polen in zijn gehoor en misschien hebben zij wel geld bijeen gelegd voor het zwaaien met het wierookvat. Het kerkvolk wordt onrustig. Er staat wat te gebeuren. Dan verschijnt er een heel stel figuren rond het altaar. Ze hebben iets eenvoudigs, wat donkerpaarsigs, aan. Een stuk of tien van hen groeperen zich om het enorm dikke touw dat er de hele mis al hangt. Ik zie er ook een met vuur in een bakje. Enkelen dragen de voorraad wierookkorrels en attributen om mee te scheppen. Aan de ene kant van het dikke touw hangt het wierookvat. Het touw loopt helemaal boven in de kerk over een soort spoel die, door vier grote ijzeren armen gestut, vlak onder de schildering van het Alziend Oog hangt. Het orgel zet in en de kerk dreunt ervan. Aan het dikke touw dat van de spoel weer naar beneden loopt, zitten onderaan kleinere touwen vastgeknoopt. De figuren stellen zich op in een kring. Ze trekken het wierookvat een stukje omhoog en laten het weer zakken. Dan geeft een van hen het vat een zetje. Zoals je ook doet om een schommel waar iemand in zit aan de gang te krijgen. Meteen daarop trekken ze tegelijk en met z’n tienen ieder aan hun eigen touw. Door deze beweging krijgt het dikke touw een ruk naar beneden en begint het wierookvat vervaarlijk te zwaaien. Het kan nog mooier. Weer trekken ze met z’n allen en het wierookvat zwiert nog hoger door de kerk. Van het dak van de linker zijbeuk naar dat van de rechter zijbeuk.

Het touw, hoog in de kerk

Onwillekeurig zie je visioenen van een wierookvat dat door het dak van de kerk de lucht in zwiert. Zo de hemel in, waar het landt voor de voeten van Sint Jacob. Er wordt niet meer aan het touw getrokken. Dan pas merk je op dat de non van daarstraks de hele tijd heeft staan te zingen. Je aandacht is helemaal geconcentreerd geweest op het wierookvat. Ik film alles. Op de video is te zien dat ik het wierookvat soms kwijt ben. Ik zoek met de camera de kerk af waar het vat ergens is. Ook is mooi te zien dat -ik heb ingezoomd- de hoofdcelebrant en de assistenten aan het hoofdaltaar zeer vergenoegd staan te kijken als het spektakel bijna ten einde is. “Dat hebben we ‘m weer mooi geflikt”, zie je ze denken. Het is afgelopen. Een van de touwtrekkers loopt naar voren en vangt het wierookvat op. Het hangt nog wat te zwieren. Hij pakt het vast als het naar hem toe komt. Meteen als hij het vast heeft maakt hij een pirouette. Het vat bungelt nog wat na, maar de beweging is eruit. Applaus van de kerkgangers. Ik begeef me naar de uitgang van de kerk. Onderweg spreek ik nog even met Jaap. Het zal de laatste keer zijn dat ik hem zie. Wat hebben we met hem gelachen.

Middeleeuwse markt, varken aan 't spit

Buiten de kerk is het middeleeuwse markt. Komend weekend (3 tot en met 6 juli) is het ‘Mercado Medieval 2008’ in Santiago de Compostela. De voorbereidingen zijn in volle gang en op een plein wordt er al flink gekookt. Er hangen twee speenvarkens aan spiesen boven het vuur en op een groot rooster liggen de spareribs te bakken. Het walmt en rookt dat het een lieve lust is. We bestellen een portie vlees mixta. Er zijn ook grote potten waarin grote inktvissen in kokend vocht liggen. Het is pulpo. Lia en Frans zijn eerder gearriveerd in Santiago, maar ze zijn nog niet naar huis. We ontmoeten ze en we spreken af om ’s avonds gezellig met z’n vieren ergens te gaan eten.

 

Tags: , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers op de volgende wijze: